Vandaag gaat het over de Stille Elite als geheim genootschap dat officieel in NL niet bestaat, maar waarvan iedereen de leden kent. Hoogst bemiddelde rijken. Ondernemers. Politici. Bankiers. Lobbyisten. Journalisten. Mediaredacteuren. Etc. Niemand heeft het ooit opgericht. Er zijn geen statuten. Geen ledenlijst. Geen voorzitter. Geen contributie. En toch bestaat het. De Stille Elite vergadert nooit. De leden ontmoeten elkaar, toevallig. Bij een boekpresentatie. Bij een verkiezingsavond. Op een festival. Tijdens een diner. In een bestuurskamer. Of: bij een borrel, aan de bar. Daar worden geen besluiten genomen. Daar wordt slechts van gedachte gewisseld. Dat klinkt onschuldig. Maar iedereen die ooit in Nederland iets voor elkaar heeft willen krijgen, weet dat van gedachte wisselen verhullend kouwe kak Nederlands is voor:
WIJ ZULLEN WEL ES EVEN BEPALEN WAT ER GAAT GEBEUREN.
Een van de figuren die in dit diffuse universum natuurlijk niet mag ontbreken is de initiator van de borrel, de aalgladde, zo niet gluiperige Willem Sijthoff. Directeur van Uitgeverij Singel. Een fiks conglomeraat. Ondernemer. Netwerker. Iemand die beschikt over iets waar Nederlandse politici buitengewoon gevoelig voor zijn: een indrukwekkend adressenboek. Sijthoff hoeft dus helemaal geen politieke partij op te richten. Hij hoeft alleen maar mensen uit te nodigen. Invloedrijke mensen. Met de nadruk op rijke. Net als hij.
Voor een borrel.
En daar ontrolt zich dan een staaltje Nederlandse democratie. Met een glas in de hand. En wel: zonder enig mandaat.
Op de avond van 29 oktober 2025 gebeurde precies zoiets. Een verkiezingsavond. Een borrel. Mensen uit de politiek en media bij elkaar. Hans Wijers aanwezig. En ergens tussen de hapjes, drankjes en politieke gesprekken begint de werkelijkheid zich te gedragen als een slecht geschreven Netflix-serie. Want plotseling wordt informateur (Wijers) onderdeel van het nieuws. Niet vanwege een kabinetsplan. Niet vanwege een regeerakkoord. Niet vanwege een mogelijke meerderheid over links. Nee zeg, kom op, hoe kom je daar nu bij, nee, vanwege beladen woorden die al dan niet door hem zouden zijn uitgesproken. Zo ontstond de beruchte kwestie rond de vermeende kwalificatie van Wijers over Dilan Yeşilgöz: als zijnde een ‘leugenaar’.
En de volgende ochtend gaat het als een lopend vuurtje in zo’n beetje alle media: Chaos rond informateur!
Later bleek dat de berichtgeving daarover niet zo eenvoudig lag als aanvankelijk werd voorgesteld. Journalist Eric Smit verklaarde dat hijzelf die kwalificatie had gebruikt en NRC trok de betreffende berichtgeving over Wijers later in en bood excuses aan.
Tegen die tijd was het kwaad allang geschied.
Want stel je toch voor dat Wijers werkelijk een kabinet over links probeerde te vormen. Dat D66, CDA en godbetert GroenLinks-PvdA misschien serieus zouden kijken naar een gezamenlijke regeringsconstructie.
De Stille Elite wist allang: regering over links? dat nooit! Het verschil tussen politiek en macht.
Politieke karaktermoord
Wijers zag zich genoodzaakt om zich terug te trekken. Het bijzondere aan de Nederlandse elite is dat het zelfs bij politieke karaktermoord het er uiterst beschaafd aan toe gaat. In Nederland zegt men :
‘Misschien moeten we concluderen dat het proces inmiddels dusdanig is belast dat het wenselijk zou zijn om naar een andere invulling te kijken.’
Vertaling:
WIJERS, ROT OP.
En daar beging Rob Jetten dus misschien wel zijn grootste fout.
Niet omdat hij een kabinet over links wilde laten onderzoeken. Maar omdat hij even vergat hoe het in Nederland werkelijk werkt.
WILLEM SIJTHOFF kreeg zijn zin
Ergens in Amsterdam staat Sijthoff nu rustig aan een bar. Hij glimlacht. Hij bestelt nog een drankje. En als een of andere goochemerd hem vraagt:
Had jij destijds eigenlijk niet iets met die politieke ontwikkelingen van doen? zal hij hoogstwaarschijnlijk antwoorden:
Ik? Nee hoor. Ik organiseerde alleen die borrel. Proost!
Wie is in dit verhaal nu eigenlijk de leugenaar?
