Zelfdoding. To be or not to be, thats the question. De meeste mensen praten er niet graag over, maar ze hebben er vaak wel allerlei ideeën bij. Opvallend genoeg blijken veel van deze overtuigingen niet te kloppen, zo laten een aantal voorbeelden zien in het tijdschrift KIJK.
‘Zelfdoding is vaak impulsief’
Zelfdoding is moeilijker dan mensen vaak denken, stelt suïcidoloog Thomas Joiner. Als de evolutie ons één eigenschap heeft opgeleverd, dan is het de aangeboren drang tot zelfbehoud. Er is heel wat voor nodig om die te overwinnen. Uit allerlei onderzoeken en anekdotes blijkt dan ook dat mensen vaak maanden- tot jarenlang toewerken naar hun poging: ze wennen aan het idee, ze onderzoeken de methodes, ze treffen voorbereidingen. En zelfs na zo’n aanloop is minder dan een op de twintig pogingen ook echt fataal. Iets wat zo lastig is, kan bijna niet impulsief zijn.
Analyses van nationale statistieken over de hele wereld wijzen onder meer ook uit dat het aantal zelfmoorden niet toeneemt rond de Kerst, zoals vaak gedacht wordt. Wetenschappelijk onderzoek laat opvallend genoeg een piek in de lente zien. Dit zien we in nagenoeg alle landen, van Europa tot Australië. Een mogelijke verklaring hiervoor wordt wel het ‘effect van de verbroken belofte’ genoemd. Die theorie werkt zo. Mensen die denken aan zelfdoding houden in december vaak een sprankje hoop, dat met name het nieuwe jaar wellicht eindelijk beter zal worden. Meestal zijn die verwachtingen echter onrealistisch en het niet uitkomen ervan zorgt voor diepe teleurstelling en grote frustratie. Terwijl iedereen om hen heen weer vrolijk en levenslustig wordt door de ontluikende lente, lijkt er juist voor mensen met zelfdodingsgedachten niets te veranderen. En dan barst de kruik. Ook voor de planning op een spoedeisende hulp kan kennis over getalsmatige variatie in het aantal zelfmoorden en in welk seizoen van belang zijn. Verwacht dus juist meer zelfmoordpogingen in de lente, is de conclusie.
Wanneer iemand het gevoel heeft dat het leven ondraaglijk is en dat zelfdoding de enige uitweg is, dan kan het beperken van de toegang tot dodelijke middelen – zoals wapens, drugs of plekken om te springen – echt een groot verschil maken. Het beperken van de toegang tot met name ook dodelijke farma middelen kan extra tijd creëren tussen de beslissing en het daadwerkelijke plegen van zelfdoding.
Tenslotte een fragment uit de toneelroman 'Aan gene zijde", (ik kan u verklappen dat de vigerende tekst autobografisch is)...
‘Eerlijk gezegd kan ik mij nauwelijks nog iets herinneren van die achteraf toch best gedenkwaardige dag, waarop ik destijds probeerde mij zelf te doden. Ik weet nog wel dat ik mij ooit voorgenomen had netjes in bed te sterven. Tegen een uur of twaalf ’s avonds bracht ik dus de cocktail van ca 60 zware slaaptabletten, pijnstillers en nog een restantje Viagra in gereedheid. En niet te vergeten mijn pilletjes tegen epilepsie. Ik had en heb helemaal geen epilepsie! Die pillen kreeg ik toen als alternatief voor de zware pijnstillers van mijn pijnarts. Pijnstillers kun je namelijk niet ongestraft maar in grote hoeveelheden blijven slikken, zonder dat je maag geheel naar de gallemiese gaat. Die epilepsiepilletjes die ik dagelijks toen slikte hadden allerlei gekke bijwerkingen. In de bijsluiter van anderhalve pagina stond helemaal op het eind iets over kans op neiging tot suïcide. Daar heb ik toen geen serieuze notitie van genomen, overigens ten onrechte. Ik raakte er voornamelijk een beetje suf van en ik kon tenminste weer enigszins slapen. Ik was na al die jaren van geestelijke en fysieke pijn eindelijk zover dat ik er een einde aan wilde maken. Ik wist alleen niet zo goed waar ik al die verschillende verpakkingen moest laten. Ik wilde natuurlijk niet dat men die te snel zou vinden. Ach ja, nu weet ik het alweer, die heb ik toen verstopt op de kleine vliering, die zich boven onze slaapkamer bevindt. Daar zit een klein luik waardoor ik gewend was van tijd tot tijd een dosis rattengif te strooien. Tja, zo zie je.
