De voorstelling van Toneelgroep Acht OKtober Ik ben Kwaad ontstond i.s.m. de Beverbende
Het regionaal theater werd opgezet met de bedoeling theater te maken voor en over een bepaald gebied, een regio. De inhoud van de stukken had thematisch steevast te maken met de regio. Wij theatermakers wilden daar specifieke publieksgroepen aantrekken, die nooit eerder met theater in aanraking waren gekomen. Een publiek dat vaak zelfs nog nooit in een schouwburg was geweest. Met dat ideële doel voor ogen is Toneelgroep Acht Oktober eind zeventiger jaren enthousiast van start gegaan.
Het project Ik ben kwaad
Bij het uitzetten van de artistieke koers voor ieder project afzonderlijk werd zo veel mogelijk rekening gehouden met de beoogde publieksgroep. In dit blog verhaal ik over de voorstelling Ik ben kwaad die tot stand kwam in innige samenwerking met de zg. Beverbende. Die bestond uit een groep van ca 50 jongeren uit Beverwijk die in een kraakpand woonden, tezamen met een jongerenwerker, die op voet van gelijkheid met hen optrok. Deze jongeren waren gevaarlijk gekleed in zwarte jacks, hadden opgevoerde brommers, knipmessen, of zelfs een pistool bij zich. De meiden hadden zwartomrande ogen en al de leden van de groep hadden de meest exotische glimmende halskettingen om. Deze groep bezochten wij aanvankelijk in hun eigen fascinerende domicilie. Op hun beurt kwamen zij op onze uitnodiging opdagen in Theater De Vest in Alkmaar, waar wij repeteerden en onze bedoelingen aan hen uiteenzetten: wij wilden dolgraag een voorstelling over hen maken!
Men reageerde sceptisch. Wij hadden een paar scenes gerepeteerd en wij wilden wel eens weten wat zij ervan vonden? Ik had als regisseur bedacht dat het wellicht goed zou zijn om met een vechtscène te beginnen. Terwijl de acteurs hun uiterste best deden en op de toppen van hun vooral fysieke kunnen probeerden maximaal te presteren, werd het bij de groep gasten van de Beverbende op de tribune almaar onrustiger. Er vlogen behalve scheldwoorden ook bierflessen in de rondte. Op een gegeven moment zag ik een hamer langsscheren. Ik zette de zaak stop en vroeg of zij wilden reageren en wellicht ideeën hadden hoe dit beter kon? Een jongen, - die zich later zou ontpoppen als de leider van de groep, stormde het podium op en ging mij voordoen hoe het gevecht volgens hem het beste geënsceneerd kon worden. Hij trok wat jongens van de tribune en in no time had er eentje een ander een bloedneus geslagen, ook ik kreeg een paar rake klappen. Ik besloot helemaal te kappen met deze scene en het tijdens een volgende sessie over een heel andere boeg te gooien. Ik had leergeld betaald.
Interviews maakten iets los
Daags daarna kwam er een kleinere groep die nog wel belangstelling had om mee te doen weer opdagen. Ik stelde voor hen een voor een te interviewen. Zo gezegd, zo gedaan. Wij acteurs hadden ons huiswerk vooraf grondig gedaan en vroegen hen de oren van het lijf over hun afkomst, hun ouders, ervaringen in jeugdinrichtingen, of zelfs de onthutsende verhalen van een enkeling die al vaker in hechtenis was genomen en in een jeugdgevangenis had gezeten. Deze vaak indrukwekkende, komische, dan wel aangrijpende of zeer verdrietige en ontroerende interviews werden nauwkeurig door ons gedocumenteerd. Wij namen deze inhoudelijke goudmijn als uitgangspunt voor een voorstelling over de groep, die in het verhaal dat door ons verder bedacht was door een fascistisch angehauchte leidersfiguur op sleeptouw werd genomen.
De première
De zaal zat vol en de voorstelling begon. Ik ging ervan uit dat de rumoerige groep van jongeren die bovenin zat wel zou gaan kicken op de vechtscène die er nu immers een stuk geloofwaardiger uit zag. Nee dus. Daarna kwamen de verhalen los van de jongeren zelf, door ons vertolkt middels monologen. Daar werd het ineens opvallend stil. Toen uiteindelijk in het stuk de leidersfiguur hen voor zijn karretje wilde spannen en met hen een extreemrechtse knokploeg wilde vormen, kon je een speld horen vallen. De boodschap kwam keihard aan, eerst bij ons en nu ook bij hen.
De uiteindelijke voorstelling werd een groot succes. We speelden voor uitverkochte zalen in NH. We waren vrienden voor het leven geworden.
Verdere info over mij als acteur