Isak, - hij die lacht, - soloprogramma/muziektheater
1 oktober 1983
Deze productie speelde zich af in Frascati in de Nes te Amsterdam, en was in eigen beheer ontwikkeld.
Als ik als acteur 's avonds na de voorstelling mijn decor aan het inladen was in de Nes in een aanhangwagen, lachten andere (gesubsidieerde) acteurs die op weg waren naar de kroeg, een beetje gekscherend naar mij en riepen: (acteurs in NL kennen elkaar nu eenmaal allemaal) Zo hee, moet je dat ook nog es allemaal zelf doen? Ja dus. Het was mijn bewuste keuze. Ik maakte deze solo in eigen beheer. Ik wilde mijn eigen inhoudelijke grenzen verkennen. Ik had samen met mijn boezemvriend Bert M. wekenlang theepotten uitgevent op de Zwarte Markt in Beverwijk, om deze productie te kunnen financieren. Intussen voerden wij onze filosofische gesprekken over de inhoud van Isak, - hij die lacht.
Deze voorstelling ging over een pianist maudit die zich ophield achter, in, op of onder een grote vleugel. Diens teksten waren mitraillades! Daarnaast keerde ik mij als 'pianist' binnenste buiten om de moeilijkste muziekstukken te spelen, terwijl ik tegelijkertijd die teksten razendsnel declameerde. Een vrijwel onmogelijke opgave, een van de allermoeilijkste dingen die ik ooit gedaan heb in het theater..
Die teksten waren, - u kent mij inmiddels, zwaar beladen en geëngageerd. Ik probeerde het publiek zoveel mogelijk te schofferen. Recensenten schold ik recht in hun gezicht uit. Er zaten teksten in die over waanzin gingen, die zo gecompliceerd waren dat ik op een goed moment even in moest houden en dacht: als ik nu nog meer afdaal in mijzelf, dan word ik zelf helemaal knettergek voor de rest van mijn leven. Best wel eng, zoiets.
De voorstelling begon met de vleugel mooi uitgelicht met daarop een prachtig rood fluwelen doek, die tot aan de grond reikte. Ik bevond mij reeds, onzichtbaar voor het publiek nb naakt onder de piano. Het licht in de zaal werd gedempt en er gebeurde niets. Totdat er een witte rat met rode oogjes tevoorschijn kroop en daarna ik, tekst fluisterend en de witte rat koesterend, die ik van jongsaf aan getraind had om altijd dicht bij mij te blijven. Ik zette mij achter de vleugel en begon te spelen, terwijl de rat heen en weer drentelde over het toetsenbord. Op een gegeven moment zette ik hem op mijn hoofd en nestelde hij zich in mijn haar. En zo zoog ik het publiek het verhaal van Isak in, afgewisseld door liederen uit die Winterreise van Schubert die ik zong, en die natuurlijk over de dood gingen..
Op het eind van de voorstelling zette ik de witte rat met zijn rode pretoogjes bovenop de rode doek die over de vleugel lag. Ik trok mijzelf weer terug in mijn schuilplaats onder de piano, onzichtbaar voor het publiek. Applaus klonk. IK bleef muisstil zitten onder de doek. Het applaus stierf uit. Stilte. De rat vermaakte zich prima: hij rende eens een rondje, ging zitten, keek rond, etc. Uiteindelijk gaf hij het altijd op en liet hij zich zakken langs de doek om vervolgens zijn baasje op te gaan zoeken. onder de vleugel. Weer ovationeel applaus. Ik bleef echter zitten. Het publiek raakte in verwarring. Ik verscheen niet en nooit om het applaus in ontvangst te nemen. En zo ging de voorstelling als een nachtkaars uit. Men taaide uiteindelijk stilletjes fluisterend een voor een af.
Ik bleef zitten, net zolang totdat er helemaal niemand meer over was.
