Jetten, GEEN cent meer, laat staan MILJARDEN naar boeren!

Bronnen:

• Planbureau voor de Leefomgeving (PBL)
  Balans van de Leefomgeving, diverse edities
• RIVM
  Stikstofmonitor, Emissieregistratie, Volksgezondheid en milieu
• CBS
  Milieurekeningen landbouw
• Europese Rekenkamer
  Greening the CAP, Polluter Pays Principle
• OECD
  Environmental Performance Reviews: Netherlands
• AI hier en daar, met name ivm research naar de juiste bronnen.

Wat horen we de agrarische sector nu meteen alweer roeptoeteren? 

Tegenspraak:

'De boer volgde gewoon het beleid'

Boeren deden zg. wat de overheid, banken en kennisinstituten van hen vroegen. Schaalvergroting, intensivering en exportgerichtheid waren geen vrije keuzes, maar beleidsdoelen.

Weerlegging:

Dit is andersom, de overheid stelde beleid op adv de waaier aan wensen van de sector. Wie decennia profiteert van een zeer schadelijk systeem, kan zich niet en nooit blijven verschuilen achter de overheid. Elke burger/boer had en heeft een eigenstandige verantwoordelijkheid. 

Tegenspraak:

'De sector heeft Nederland gevoed'

Dankzij de landbouw had Nederland voedselzekerheid en economische groei. Dat rechtvaardigt steun nu het systeem moet veranderen.

Weerlegging:

Voedselzekerheid is geen vrijbrief voor milieuschade. Bovendien is Nederland een klein landje: we produceren voor export, niet alleen voor de eigen bevolking. Milieuschade is geen bijproduct van voeden - maar van overproductie.

Tegenspraak:

'De regels veranderden voortdurend'

Boeren investeerden miljoenen op basis van vergunningen en wetgeving die later weer werd aangepast of ingetrokken. De overheid was onbetrouwbaar; compensatie is daarom gerechtvaardigd omdat ondernemers niet kunnen draaien op juridisch drijfzand.

Weerlegging:

Regelwijziging is geen natuurverschijnsel maar een correctie op een fout systeem. Dat vergunningen juridisch wankel bleken, zegt vooral iets over hoe ver beleid en ecologie uit elkaar waren gegroeid. Ook agrarische ondernemers weten dat investeringen risico’s kennen, zeker wanneer ze structureel dubieus  plaatsvinden op het randje van milieuwetgeving.

Tegenspraak: 

'Zonder boeren geen platteland'

Boeren vormen het sociale en culturele fundament van het platteland. Grootschalige uitkoop betekent leegloop, verloedering en verlies van gemeenschappen.

Weerlegging:
Het huidige landbouwmodel hééft het platteland juist uitgehold. Minder boeren, grotere bedrijven, minder werkgelegenheid, dát is het resultaat van schaalvergroting. Een transitie met minder dieren en meer natuur, recreatie en regionale productie kan het platteland juist herstellen.

Tegenspraak:

'De industrie vervuilt net zo goed'

Waarom wordt de landbouw aangepakt terwijl industrie, luchtvaart en mobiliteit eveneens grote vervuilers zijn? Dat is meten met twee maten.

Weerlegging:

Het één sluit het ander niet uit. Maar stikstofdepositie is lokaal, direct en ecologisch aantoonbaar en de landbouw is daarin nu eenmaal zeer dominant.
Dat andere sectoren óók moeten veranderen, is geen argument om deze sector te ontzien.

Tegenspraak:

'Dit is onteigening door de achterdeur'

Boeren worden onder economische dwang klemgezet: het komt neer op  ‘vrijwillig’  failliet gaan. Dat is geen rechtvaardig beleid maar verkapte onteigening.

Weerlegging:

Niemand heeft een natuurrecht op een businessmodel dat zeer zware ecologische schade veroorzaakt. De samenleving stelt bijv. ook grenzen aan geluid, CO2 uitstoot, e.d.,  en bedrijfsrisico’s gelden voor iedereen. Stoppen is pijnlijk, maar doorgaan op kosten van natuur en rechtsstaat is op geen enkele manier nog een  optie.  Pijnlijk beleid is nog geen onrechtmatig beleid.

Tegenspraak:

'Eigendom is heilig'

Grond en bedrijf zijn privébezit. De overheid hoort daar niet aan te komen.

Weerlegging:
Eigendom is in Nederland nooit absoluut geweest.
Zodra gebruik schade toebrengt aan anderen, natuur, gezondheid, leefomgeving, etc., mag de overheid zoner meer ingrijpen.
Dat is geen linkse afwijking, maar klassieke rechtsstatelijkheid.

Tegenspraak

'Europa dwingt ons' 

De stikstofcrisis is een Brusselse dwangbuis. Nederland is slachtoffer van EU-regels.

Weerlegging:

Europa legde doelen vast, geen beleid.  Nederland koos zelf voor maximale productie tegenover minimale ecologische buffers.
Wie jarenlang de grenzen opzoekt, dan wel er structureel overheen gaat, kan zich niet beklagen als de rechter eindelijk ingrijpt.

Tegenspraak:

'Zonder royale compensatie is dit onrechtvaardig.' 

De rekening mag niet eenzijdig bij boeren worden gelegd. Volledige compensatie is moreel noodzakelijk en rechtvaardig.

Weerlegging:

Het was vaak volstrekt immoreel wat de sector het milieu aandeed. Rechtvaardigheid? Als de overheid de sector betaalt, bevestigt zij schuld. En die ligt niet bij 'de overheid'. Compensatie kan hooguit in een enkel geval sociaal nodig zijn, maar niet en nooit als erkenning dat de agarische sector al die jaren legitiem bezig was. Een kwestie van het kip en het ei..

Conclusie:

Het is de vraag of een samenleving durft te zeggen: 'dit agrarische model voldoet absoluut niet langer zo',-  zonder dat de gigantische rekening van de milieuschade  door de agrarische sector volledig op het conto van  'de overheid' en op 'beleid van vroeger' geschreven wordt.

De overheid dient pal te staan voor haar eigen vigerende wetten en regels, (ook als agrariërs onverhoopt wederom naar (buitensporig) geweld mochten grijpen).

Ps: Dit blog verstuurde ik heden als Brandbrief aan Rob Jetten en tevens aan alle fractievoorzitters van de Tweede Kamer.