Talkshow EVA , de ultieme leegte

De publieke omroep heeft een opdracht: informeren, controleren, verdiepen. "Eva' wil met de talkshow vooral: geruststellen. Deze strak geproduceerde talkshow wordt dagelijks heel warmpjes en profi door Eva Jinek gepresenteerd, maar blijft inhoudelijk zo kil en leeg als een tochtige wijnkelder in een Gooische villa. Het fungeert vnl. als ’s Neerlands moralistische behangetje in de comfortabele salon van diezelfde villa. AvroTros presenteert zich, - met Eva als uiterst charmant persoon en uithangbord, zo op het eerste oog maar wat betrokken en maatschappelijk bewogen. In werkelijkheid is het programma een schoolvoorbeeld van hoe de publieke omroep echte journalistiek vervangt door emotionele, sentimentele, soms zelfs regelrecht huilerige hapsnap tv. Emotionele manipulatie. AvroTros, een rechtse omroep, verdedigt dit type programmering vaak met het argument dat de omroep verbinding beoogt. In werkelijkheid blijft wezenlijke verbinding werkende weg ergens steken. De redactie/Eva  presenteren het programma immers zonder enig gevaar voor plotseling opflakkerende fricties of regelrecht inhoudelijke confrontaties. Dat is journalistieke capitulatie. Dus blijft deze talkshow zonder waarachtige betekenis. De aanpak is structureel Telegraaf-achtig: altijd emotie eerst, verontwaardiging, simplificatie, opgediend met een miniem snufje inhoudelijke nuance later (of nooit). En, o ja!: er zit altijd een ietwat progressief sausje overheen, zodat het voor alle kijkers veilig voelt. Verbroedering zonder intellectuele consequenties. Onderhuids al te vaak geniepig populistisch. Vandaar mijn brief aan 'Eva'.

Beste Eva, stop met doen alsof

Jij-en

Eva, jij spreekt de kijker consequent aan met ‘jij’. Intiem, warm, nabij. Je zegt het voortdurend. Alsof je mij kent. Alsof je naast me op de bank zit. Alsof wij samen zijn. Qua marketing slim. Goed gespeelde intimiteit als dekmantel voor risicoloze televisie. Het is geen nabijheid, het is infantilisering. Ik als kijker wordt door jou aangesproken als kind, niet als een volwassen persoon. Intimiteit zonder inhoud is manipulatie. Het creëert onverdiend vertrouwen, waar journalistieke afstand nodig is. En kruip veel meer onder de huid van je gasten!

Redactie faalt structureel

Eva, je redactie faalt niet af en toe, maar systematisch. Inhoudelijk is het programma uiteindelijk altijd bevestigend. Elk onderwerp wordt zo gekozen dat het veilig eindigt. Niemand mag echt gelijk of ongelijk hebben. Niemand mag structureel worden tegengesproken. Geen ongemakkelijke waarheden. De redactionele lijn is consistent: onderwerpen worden zo geselecteerd en gemonteerd dat ze nooit echt ontregelen. Er is zelden sprake van fundamentele tegenspraak. Macht blijft zo buiten schot. Dit is geen incident, dit is het format. Kritiek mag, maar stopt direct als het te serieus dreigt te worden. Conflict wordt gesmoord, tegenspraak afgevlakt. De echt scherpe vragen blijven altijd hangen. Tegenkracht ontbreekt.       Nooit eens iemand van Extinction Rebellion. Opstandigheid? Elk onderwerp eindigt in een veilige knuffel.  

Inhoudelijk analfabetisme

Eva, aan jouw tafel schuiven regelmatig opiniemakers aan zonder aantoonbare expertise in de besproken dossiers. Brede, vaak moeilijke thema’s worden behandeld zonder serieuze kennis, laat staan tegenspraak.. Dat is geen nalatigheid, maar onwil. Elke uitzending een berg halve zolen aan tafel, zonder crossfire, daardoor blijft het programma leeg. Alles wordt zoveel mogelijk verdonaldduckt. Toegegeven, elke aflevering van 'Eva" kent voornamelijk een stortvloed aan human interest. Niks mis mee. Maar grotere thema’s? Nul benul. Geen enkele diepgang of urgentie. Actuele controversiële maatschappelijke issues? Mondjesmaat. Onderwerpen genoeg: bijv. defensiebeleid, oorlogsdreiging om maar eens wat te noemen. Waarom gaat Rutte niet ook maximaal voor een diplomatiek offensief, als politieke buurman van Poetin? Dit alles vraagt natuurlijk om veel meer gedegen kennis en research. Het blijft allemaal bij oppervlakkige praat. Echte kennis is blijkbaar niet welkom. Neem de Asielnoodmaatregelenwet van PVV, simpelweg overgenomen door Jetten cum suis. Tegendenken, leer dat nou eens, je wilt toch zo graag ook ’n ietsje pietsie idealistisch zijn?! Waarom niet eens een interview met een zwaar getraumatiseerde statushouder die zich in zijn Hollandse huis volledig veilig voelt en die nu maar wat graag zijn maatschappelijke bijdrage levert en belasting betaalt? Feels good too, right?

Veelkleurigheid ontbreekt

Eva, diversiteit wordt door jou gereduceerd tot representatie zonder inhoud. Het programma kiest voor veilige stemmen met voorspelbare uitkomsten. Bijv. een stad als Amsterdam telt 188 nationaliteiten. In jouw wereld is die diversiteit inhoudelijk en daadwerkelijk onzichtbaar. Veelkleurigheid wordt gereduceerd tot een handjevol bekende gezichten met voorspelbare meningen. Het is diversiteit als decor, niet en nooit als inhoud. Daarom wordt je programma zo slaapverwekkend jaren '50, en niet ondeugend, zoals jij zelf naar ik vermoed toch echt bent. Amsterdam is wereldstad, jouw tafel is dorps.

Wetenschap en cultuur: karikatuur

Eva, wetenschap wordt gemakzuchtig verengd en verkleuterd tot een beperkt aantal vertrouwde gezichten. Bijv. de inmiddels onvermijdelijke Robbert Dijkgraaf. Historicus? Beatrice de Graaf. Ook cultureel is de talkshow vreselijk obligaat. Cultuur wordt gereduceerd tot promopraat en product placing. Schrijver? Adriaan van Dis. Of Connie Palmen. Snurk. Alsof cultuur en wetenschap in Nederland uit slechts één persoon bestaat. Alsof werkelijk intellect en profi kunstenaarschap in Nederland schaars is. Nieuwsgierigheid naar de bredere nieuwste ontwikkelingen ontbreekt ten enenmale.

Veel mening, nul expertise. 

Altijd dezelfde koppen. Dezelfde stemmen. Dezelfde meningen. Dezelfde generatie. Complexe dossiers worden besproken door praathoofden met het kennisniveau van een Twitter-thread. Dit is geen duiding, dit is infotainment met steeds weer een nieuw rondje BN-ers, die zichzelf al zwatelend bevestigen. Ouwe lullen blokkeren ook nog eens elk werkelijk nieuw geluid. Veel mening, weinig fundament. Zelfgenoegzaamheid.  Het resultaat: een oeverloos praatprogramma, schijneducatie! Het is tijd voor vers bloed: mensen met echte kennis, visie, lef en vergezichten. Wees niet zo bang voor het onverwachte! Voor piepjonge mensen!

Jort: zuurpruim zonder richting

Eva, (een ex van jou), Jort Kelder, zou als ‘vaste’ commentator anchorman moeten zijn. Als hij er al bij is, mag hij uiterst voorspelbaar zurigjes en zunigjes mopperen als hofnar, maar is een volstrekt mislukt analyticus. Hij schopt als een afgerichte jachthond naar beneden, nooit naar boven. Kritiek op de Quote 500 elite of op bonusbanksters: onbespreekbaar. Giga ongelijkheid in NL! Waarom niet eens de vraag stellen: waarom rijken in Nederland al jaren ontzien worden, waar de vermogensbelasting blijft of waarom (groot-) bedrijven uit de wind worden gehouden als het gaat om bezuinigingen? ’t Blijft altijd buiten beeld. Dat contrasteert scherp met Jorts' permanente cynisme richting vooral lagere klassen. Altijd mopperen, altijd zeuren, altijd neerbuigend. Hoe hij Trump maar blijft verdedigen..brrrrr…hij maakte ooit propaganda filmpjes voor Thierry Baudet, weet je nog? Doen jullie ooit wel eens aan zo noodzakelijke screening? Gooi dat bruine snertventje er toch eindelijk eens uit!

Slotmuziek als audio agressie

Eva, muzikaal is het voorspelbare slot altijd bombastisch en vermoeiend. Altijd die popgroepjes. Altijd te hard. Altijd second hand teksten. Inhoudsloos. Werkt niet op tv, werkt niet op het hoofd. Zelfs niet op het hart. Tja. 

Ik hoop op een algehele reset, op een aflevering die je nooit meer vergeet zo goed, dat is het doel, lijkt mij?Benieuwd naar reactie.

Rutger W.Weemhoff  Amsterdam