In Griekenland is een drenkeling redden verdachter dan hem laten verzuipen.
Welkom in Griekenland, de zonovergoten strafkolonie van Fort Europa, waar de zee paradijselijk blauw is, de ouzo hels koud staat, en de Europese wankelende rechtsstaat opmerkelijk flexibel blijkt, zodra er een doornatte, wanhopige Syriër, Afghaan, Eritreeër of Palestijn aanspoelt. U herinnert zich vast wel de beelden van de Griekse kustwacht. Uit talrijke getuigenissen, video-onderzoeken en rapporten van mensenrechten-organisaties blijkt dat de Griekse kustwacht de afgelopen jaren op grote schaal migranten-boten heeft teruggestuurd (pushbacks) in de Egeïsche Zee. Hierbij zijn methoden gebruikt die worden omschreven als zeer agressief en levensgevaarlijk,.
Inventarisatie van grof gebruik van geweld
Pikhaken en stokken: Migranten hebben verklaard dat Griekse kustwacht-personeel pikhaken (lange stokken met een haak), stokken of andere voorwerpen gebruikt om aanmerende boten weg te duwen, motoren te vernielen of op opvarenden in te slaan.
Lekprikken: Er zijn beelden en getuigenissen, die suggereren dat rubberboten door de kustwacht lek worden geprikt.
Overboord gooien: Getuigen verklaarden tegenover de BBC dat mensen met opzet in zee zijn gegooid, soms geboeid, wat in diverse gevallen tot de dood heeft geleid.
Motoren verwijderen: In sommige gevallen wordt de motor van de boot verwijderd of vernield, waarna de vluchtelingen reddeloos worden achtergelaten op de open zee in de hoop dat ze naar Turkije drijven.
Ongevallen: Deze acties leiden soms tot kapseizen en verdrinkingen. Getuigen beschrijven situaties waarin de kustwacht met hoge snelheid langs de vluchtelingenboten vaart, om zo golven te creëren die de boot doen kapseizen.
Onrechtmatig handelen is troef
Illegale praktijk: Pushbacks zijn illegaal onder internationaal en EU-recht, omdat ze het recht op asiel schenden en mensen terugsturen naar een onveilige situatie.
Omvang: Tussen januari 2020 en juli 2024 zijn er meer dan 3.000 pushbacks in de Egeïsche Zee geregistreerd, waarbij tienduizenden mensen betrokken waren. Griekenland ontkent doorgaans de beschuldigingen van illegale pushbacks en geweld en stelt dat de kustwacht de zeegrenzen van de Europese Unie beschermt tegen illegale oversteek. Getuigenissen en onderzoeken wijzen echter overduidelijk op een structureel patroon van gewelddadig terugsturen.
Deze wantoestanden duren nog steeds voort
Is er nu nog sprake van pushbacks door de Griekse autoriteiten? Recente rapporten van mensenrechtenorganisaties en juridische uitspraken bevestigen dat deze praktijk behalve in 2024, ook in 2025 en zelfs begin 2026 nog steeds voortduurt.
De belangrijkste recente ontwikkelingen
Systematische praktijk: In januari 2025 oordeelde het Europese Hof voor de Rechten van de Mens dat er sterke aanwijzingen zijn voor een systematische praktijk van pushbacks door Griekenland.
Aantallen: NGO’s registreerden in 2024 meer dan 120.000 pushbacks aan de buitengrenzen van de EU, waarbij Griekenland een centrale rol speelt. Voor 2025 wordt gesproken over meer dan 80.000 incidenten aan de EU-grenzen.
Aanhoudend geweld: Getuigenissen uit augustus 2025 beschrijven hoe de kustwacht migranten urenlang op zee sleept of hen op reddingsvlotten zonder motor achterlaat. Er zijn zelfs meldingen van migranten die door de kustwacht met opzet in zee zouden zijn gegooid.
Juridische vervolging: In mei 2025 werden 17 leden van de Griekse kustwacht aangeklaagd voor hun betrokkenheid bij de grote scheepsramp bij Pylos (2023), wat wijst op toenemende juridische druk om mensen ter verantwoording te roepen.
Ontkenning: De Griekse regering blijft de beschuldigingen formeel ontkennen en stelt dat er, - i.t.t. tot berichten hieromtrent, begin ’26 geen sprake is geweest van operationele planning voor pushbacks.
Bron: Statewatch
Europa is een wonderlijk continent. Het gaat hier om migratie. Dat is de nette term die men in Brussel gebruikt om te voorkomen, dat iemand gaat zeggen wat het werkelijk is: het bij voorkeur met geweld weren van medemensen die totaal kapot, getraumatiseerd en als bootvluchteling vaak halfdood op onze Europese kusten belanden. Dat gebeurt met name in Griekenland. Nadat ze al alles kwijt zijn geraakt wat iemand tot mens maakt, wacht hen in Europa vaak een monsterlijke ontvangst.
Zoiets zou normaal gesproken het begin moeten zijn van een menselijke reflex. Trek je op een strand echter zo’n half verdronken vluchteling uit zee, dan loop je kans dat de Staat je behandelt als een heel zware crimineel. Aan de buitengrenzen van Europa, in het bijzonder aan de Griekse kusten, is het steeds vaker het begin van een jarenlang lopend strafdossier. De zoveelste vluchteling als niet welkom en diens hulpverlener als crimineel, dat is momenteel de recente Europese opstelling. Dat is anno nu de stand van de ooit zo geroemde Europese waarden-gemeenschap.
Dit is misschien wel de meest krankzinnige innovatieve moraal van onze tijd. We zijn niet langer tevreden met het dehumaniseren van vluchtelingen. Nee, dat is zó 2016. Dat is old school. Dat was de eerste generatie wreedheid. De moderne, meer verfijnde EU-barbarij werkt subtieler. We maken niet langer alleen de vluchteling vogelvrij. We maken ook de mens die zijn medemens helpt juridisch verdacht. De Griekse overheid heeft van deze perversie een ‘normale’ bestuursstijl gemaakt.
Een arts? Verdacht.
Een vrijwilliger? Verdacht.
Een visser die iemand uit het water haalt? Verdacht.
Een vrouw zoals journaliste Ingeborg Beugel die iemand onderdak biedt? Verdacht . Een 78-jarige bankier die aan de lopende band mensen uit het water redt. Verdacht.
En zo krijg je die psychisch gestoorde omkering waar EU-bureaucratie zo goed in is
Niet de vluchteling is het probleem. Niet de oorlog die hij wilde ontvluchten. Niet de mensensmokkelaar. Niet hun trauma. Niet de terreur of marteling of foltering waarvoor men vluchtte. Niet hun verdrinking.
Neen.
De centrale vraag wordt: wie heeft die arme sloebers geholpen? Het talent om van elementair fatsoen een strafbaar feit te maken. Help vooral niemand, tenzij je zelf zin hebt in een slopend proces, een arrestatie en vaak een paar jaar psychologiserende, mentale sloopwerkzaamheden. Totdat je al dan niet uiteindelijk vrijgesproken wordt.
Arrestatie.
Verhoor.
Je kop in de krant.
Beschuldiging.
Jarenlange procedures.
Kosten.
Stress.
Stigma.
Wie durft zich nog te melden als hulpverlener..?
Het niet per se nodig om iedereen te veroordelen. Dat hoeft niet. Dat is ouderwets.
Je hoeft de hulpverlener alleen maar lang genoeg door het rechtssysteem te trekken. Twintig jaar cel eisen voor mensen die doen wat christelijke partijen op zondag in speeches beweren te bewonderen. En dan na zeven jaar procederen, als de kwaadaardige hersenspoeling allang geschied is, zegt een rechter misschien: nu, ik laat u gaan, geen mensensmokkel.
Kijk eens aan. Rechtsstaat! Applaus voor Europa! Europa is nog altijd dol op het woord “waarden”. Zeker als er een top is. Dan vliegen fraaie termen je om de oren:
Menselijke waardigheid. Solidariteit. Compassie. Joods-christelijke cultuur.
Naastenliefde. De menselijke maat. En aan de buitengrens?
Daar hoort de barmhartige Samaritaan gewoon twintig jaar tegen zich eisen.
Twintig jaar.
Niet voor moord. Niet voor verkrachting. Niet voor het organiseren van een smokkelkartel. Maar voor het helpen van mensen die anders zouden verdrinken.
En dan eindelijk die recente vrijspraak van bijv. de Nederlandse Bankier Wittenberg (78): een opluchting die vooral beschamend is. Bejaarde Nederlandse hulpverlener wordt níet veroordeeld als smokkelaar, omdat hij mensen hielp. Gelukkig. Geen mensensmokkel. Natuurlijk is dat goed nieuws. Maar ook hier weer: hoe diep zijn we gezonken dat dit als een morele overwinning door ons gevoeld wordt? En dat moeten we dan vieren alsof de beschaving ternauwernood gered is? Zelfs wanneer je wint, heb je al verloren.
In De Groene Amsterdammer heeft Ingeborg Beugel al talloze keren beschreven wat zich in Griekenland afspeelt: de hardheid, de kampen, de systematische groteske ontmenselijking, de verrotting, de manier waarop talloze vluchtelingen op de uiterste randen van Europa worden gemaltraiteerd, alsof het bedorven vleeswaren betreft.
De staat hoeft je niet altijd op te sluiten. De staat hoeft je alleen maar duidelijk te maken dat medemenselijkheid administratief zeer onaangenaam wordt. Zo heb je dan mensen als Ingeborg Beugel, die al jaren doet wat in Europa steeds zeldzamer wordt: hardop opschrijven wat iedereen kan zien en bijna niemand wil weten. En dat is precies waarom zulke stemmen irritant zijn voor macht. Ook zij werd beschuldigd en voor het gerecht gedaagd. Het is de klassieke reflex van elk nerveus regime: wie de waarheid beschrijft, is niet de getuige, maar zelf het probleem.
Nee, dit artikel gaat niet alleen over Griekenland.
Het gaat over een Europa dat zichzelf nog steeds graag ziet als morele grootmacht, terwijl het aan de randen van zijn grondgebied niet eens meer weet hoe een mede-mens eruitziet als die dreigt te verdrinken. Moreel dieper dan diep gezonken, dat zijn we.
In memoriam Pieter Wittenberg, niet lang na zijn vrijspraak overleden, 13 maart 2026,
PS: Dit artikel werd eerder geplaatst in het gratis Loving Geopolitics Magazine: www.lovinggeopolitics.nl