Algemene Ouderdomswet
De AOW is heilig, ooit de eerste sociale voorziening, ooit bedacht door Vadertje Drees (extreem links, hihi) om kreperende oudjes te behoeden voor een noodlanding in de goot. Die AOW was ooit bedoeld als collectieve zekerheid, dus niet als stilzwijgende subsidie voor mensen die meer vermogen beheren dan de meeste Nederlanders zich kunnen voorstellen. Zolang we blijven doen alsof die mensen 'niet bestaan', omdat zij voor de fiscus arm op papier zijn, blijft elke AOW-hervorming een toneelstuk.
Halfslachtige bezuiniging
In 2024 bedroegen de totale AOW-uitgaven - €52 miljard. De premie-inkomsten dekken daarvan maar €23,4 miljard; het restant a - €28,5 miljard, wordt uit de algemene middelen gefinancierd, dat komt neer op bijna 55 % van de AOW-uitgaven. Dit staatspensioen wordt zonder uitzondering uitgekeerd aan in principe iedere NL pensioengerechtigde staatsburger, ongeacht diens vermogen of inkomen. Dat worden er dankzij de vergrijzing steeds meer, met navenante kostenstijging voor de Staat.
De dubieuze voorgestelde maatregel van het as kabinet Jetten zoals onlangs werd besproken in de Tweede Kamer om te kiezen voor een stijging van de AOW-leeftijd gekoppeld aan levensverwachting, kan miljarden per jaar besparen.
HET KAN OOK ANDERS: HEBBEN RIJKEN WEL AOW NODIG?
Stel: we maken een eenvoudige, grove berekening/inschatting van wat het zou betekenen als je in Nederland de AOW afschaft voor iedereen die een vermogen van meer dan €100.000 heeft. Volgens een ruwe berekening mbv AI zou dit maar liefst 22 miljard besparen.
Iedereen kent echter het riedeltje. Zodra iemand suggereert dat vermogenden geen AOW nodig hebben, rijst het standaardbeeld op van een oude mevrouw die in dat geval haar huis moet verkopen, om (zonder AOW) rond te komen. Haar vermogen bestaat immers uit dat huis. Dit verhaal werkt altijd. Het is ook effectief. Veel ouderen hebben > €100k vermogen op papier, dankzij het bezit van een eigen huis, maar veel minder dan €100k vrij besteedbaar vermogen. Het daadwerkelijke liquide vermogen(spaargeld/beleggingen) zit vaak onder die grens. Dit betekent dat veel ouderen die op papier rijk lijken (door het bezit van hun woning) geen financiële buffer hebben om zonder AOW rond te komen.
Slechts een kleiner deel van AOW-ontvangers heeft wel > €100k vrij besteedbaar vermogen. AOW-uitsluiting in die groep levert geen 22 miljard op, maar toch wel structureel € 5-7 miljard per jaar, zonder sociale schade.
Echte rijken en AOW, contradictio in terminis!
Hoe zit het met de echte rijken? Echte rijken glippen er zoals altijd grotendeels doorheen! Exact wat je níét wilt. Het schrikbeeld van de oude mevrouw in haar huis wordt structureel misbruikt om de best wel grote groep rijkaards uit de wind te houden.
Wie vandaag rijk is, zit niet met een ton op de bank. Die zit in een bv, een holding, een stichting, een lening aan zichzelf. Niet met direct bezit, maar alles goed verstopt. Niet zichtbaar, wel comfortabel. Formeel juridisch arm, praktisch onaantastbaar voor de fiscus. De trucs zijn bekend. Vermogen wordt tijdig geschonken maar blijft onder controle. Beleggingen worden ondergebracht in box 2. Vastgoed staat op naam van een constructie. Consumptie loopt via schuld. Het is allemaal legaal, allemaal transparant, maar voor wie daar eens goed naar wíl kijken is de conclusie:: het wordt door ons allemaal genegeerd. De rijken organiseren intussen ingenieus op papier hun zogenaamde armoede.
Actie nu gewenst!
Zonder werkelijke actie leidt die zo gewenste AOW-vermogenstoets niet tot herverdeling. Dan blijft de AOW nog steeds beschikbaar voor wie zich zo vakkundig blijft verstoppen, en wie dat niet kan is dan de klos, de 'rijke' middenklasse met wat spaargeld op de bank. Dat is geen solidariteit, maar klassenblind beleid.Toch is de oplossing niet ingewikkeld. Stop met doen alsof juridisch geregeld schamel bezit gelijkstaat aan de reële economische werkelijkheid van rijkaards. Kijk niet alleen naar box 3, maar box-overstijgend. Tel niet alleen wat iemand vandaag heeft, maar wat in de afgelopen tien jaar is weggeschoven. En bovenal: toets niet op de juridische vorm, maar op feitelijke beschikking. Wie leeft van vermogen, moet daar hoe dan ook op worden aangesproken, ongeacht de meest uiteenlopende fiscale constructies.
Kijk naar feitelijke beschikking, niet naar boekhoudkundige zuiverheid
precies dáárom loopt elke discussie over een AOW-vermogenstoets vast op het verkeerde doelwit. Want wie écht doorpakt, moet ophouden met doen alsof rijkdom een spaarrekening is. Dan moet je kijken naar iemands werkelijke economisch belang, en niet langer naar de juridische vormgeving van vermogen. En ja, dan moet je durven zeggen: als je bijv. tien jaar lang vermogen hebt weggeschoven om onder de radar te blijven, dan telt dat alsnog gewoon mee.
Wie eerlijk spaart, verliest. Wie slim ontwijkt, wint.
Zo is de AOW geen vangnet, maar een paradox: 'n aardig extraatje voor al diegenen die stinkend rijk onder de radar weten te verdwijnen. Proost!
Dit gaat niet over links of rechts. Het is gewoon oneerlijk.
De echte vraag is dus niet of de AOW betaalbaar blijft.
De vraag is: met wie durven we eindelijk af te rekenen?
En het eerlijke antwoord is: nog steeds niet met de rijken.
Reactie plaatsen
Reacties