Roman De Oerhoer: schaamteloos obsceen, hoogst spiritueel

Dit blog gaat over de hoogst actuele Cultroman De Oerhoer, een schelmenroman, een dooltocht door een literair labyrint.

De roman De Oerhoer (2020) verscheen ruim vóór de publieke afrekening met Epstein & Maxwell, maar leest vandaag de dag als een fascinerende voorstudie. Geen sleutelroman, geen journalistiek pamflet, maar literatuur die toen reeds onnavolgbaar durfde te beschrijven, waar de extreme werkelijkheid van Epstein cum suis jaren later daadwerkelijk aan ging refereren.

Epstein was een maniak

Extremist Epstein staat voor totale seksuele ontsporing. Echter, sinds de Epstein-affaire weten we dit: het seksuele probleem was nooit dat van één man, één eiland of één jet. Het probleem was het bestaan van een wereldwijd geheim genootschap: dat van het grote geld, van giga macht, van groteske seks, van ongelimiteerde immoraliteit. Gekenmerkt door het grote zwijgen. Extremisme is als we het hebben over seksuele aberraties niets uitzonderlijks. Echt extreem wordt het pas wanneer niemand van buitenaf mee kan kijken met wat er allemaal in het diepste geheim gebeurt. De roman De Oerhoer is zo'n geheimvolle vergaarbak van seksueel totaal ontspoorden.

Paradise Now: het elitebordeel als volstrekt immoreel experiment

Plaats van handeling: Paradise Now, een extreem luxueuze setting in een oude burcht in Duitsland. Een elitebordeel. Een speeltuin. Een droom. Copieuze maaltijden. Kaviaar. Welness. Luxe shops. Polygamie. Seks met dieren. Om maar eens wat te noemen. Een groep welgestelden meldt zich voor een week grenzeloze vrijheid: eten, drinken, debatteren, denken, neuken, voelen, verdwijnen. Aan het eind wacht het hoogtepunt: een besloten ritueel, een bizarre dooltocht van hun geheime genootschap door de krochten van het oeroude grottenstelsel onder het kasteel. Wat begint als libertijns escapisme, ontrafelt zich langzaam als iets anders:

• grenzen blijken slechts cultureel decorum,

• alle menselijke grenzen worden doorbroken

• talloze meisjes en vrouwen blijken niet vrijwillig aanwezig

• mensen verdwijnen soms

• er wordt een afgehakt hoofd gevonden

• macht blijkt het echte afrodisiacum

• wie geld heeft, kan alles kopen

• ook mensen zijn te koop, ook zwijgen, ook stilte.

• wie hier niet aan Epstein denkt, leest niet goed.

Geen daders, geen helden, alleen mensen zonder rem

De Oerhoer weigert morele duidelijkheid te verschaffen. Dat is de kracht ervan en het gevaar. De roman is verbijsterend en niet vrijblijvend. De personages zijn karikaturen en volslagen herkenbaar tegelijk. Ze functioneren als mythologische figuren: je herkent ze, maar je kunt ze niet volgen in hun waanzinnige escapades. Dit is geen roman over monsters. Dit is een roman over normale mensen, zonder enige scrupules. En precies daar raakt het boek de kern van de Epstein-logica: niet zozeer de verregaande perversie is het probleem, maar de grenzeloze macht zonder tegenmacht.

De schelmenroman, het morele failliet

Weemhoff noemt De Oerhoer een schelmenroman, terecht en onterecht tegelijk. Geen arme antiheld die zich omhoog liegt als hoofdpersoon, maar een collectief van bevoorrechten dat omlaag valt.

Filosofie, geschiedenis, economie, klimaat, religie, alles passeert, alles ontspoort in debat. Niet als college, maar als orgie van ideeën.

Zoals recensent Marga van der Vet schrijft:

‘Als lezer ga je de personen verafschuwen. Tegelijkertijd is er het besef: dit is aanwezig in de mens.’

Dat is geen prettige literatuur.
Dat is noodzakelijke literatuur.

Totale onmacht van de zedenpolitie

Parallel aan het feest in Paradise Now loopt een tweede verhaallijn: die van inspecteur Doppejan, zedenpolitie. Hij vermoedt enorme misstanden. Hij ruikt dikke stront. Maar hij moet belletjes plegen. Formulieren invullen. Vergunningen. Procedures. Afdelingen. Stilte. Kafka zou hard hebben gelachen, als het niet zo schrijnend was. De onmacht is totaal. Ook hier weer de echo van Epstein: geen gebrek aan signalen, maar een overkill aan bureaucratische lafheid.

Bosch had gelijk

Het omslag van De Oerhoer toont Jeronimus Bosch. Dat is geen esthetische keuze, maar een waarschuwing. Dit boek zegt: de hel is geen straf na de dood. De hel is wat ontstaat wanneer elites zichzelf boven goed en kwaad plaatsen. Het slot is apocalyptisch, grotesk, symbolisch. Niet om te choqueren, maar om te tonen: wie denkt dat hij god is, eindigt als offer.

Waarom dit boek nú gelezen moet worden

De Epstein-affaire heeft niets opgelost. Ze heeft alleen laten zien hoe weinig we weten.

De Oerhoer is geen reportage. Het is gevaarlijker dan dat. Zoals Peter van Amerongen schreef:

'Een totaalroman. Alles over alles. Verbonden door lust in Paradise Now. Chapeau.'

Voor wie durft

De Oerhoer is:

• niet veilig

• niet netjes

• niet voor tere zieltjes

Voor lezers die de affaire Epstein niet als incident willen zien, maar als een doodziek symptoom van onze rauw kapitalistische samenleving. 

De Oerhoer – Rutger Willem Weemhoff

Een cultroman over lust, macht en de prijs van absolute vrijheid.

Bestel hier:

https://www.uitgeverijpartout.nl/product/18990533/de-oerhoer