Pijn is geen eenduidig signaal
Het is een fluctuerende wantoestand. Wie pijn reduceert tot een meetbaar fysiek symptoom, een meting, een score, een scan, mist waar het werkelijk over gaat: een menselijk lichaam dat ineens ergens vastloopt.
Het hardnekkige medische misverstand
De geneeskunde doet alsof lichaam en geest twee aparte werelden zijn. Dat cartesiaanse dualisme is niet alleen filosofisch achterhaald, het is medisch schadelijk. Het leidt tot medische protocollen die zg. perfect kloppen en patiënten die zich toch onbegrepen blijven voelen, dankzij vaak hevige onverklaarbare pijn.
Psychisch → fysiek
Depressie verhoogt ontstekingswaarden. Chronische stress verandert het immuunsysteem. Trauma nestelt zich in spieren, darmen, hartslag. Dit is geen zweverigheid, maar neurobiologie: cortisol, cytokinen, autonome ontregeling. Wie dit negeert, schrijft pijnstillers voor, waar meer (zelf)vertrouwen, veiligheid, bezigheid of juist rust of therapie nodig is.
Fysiek → psychisch
Omgekeerd is het net zo evident. Langdurige fysieke pijn maakt angstig, somber, prikkelbaar. Slaap verdwijnt, relaties slijten, werk valt weg. Soms krijgt de pijn van de patiënt het etiket ‘psychisch’, alsof dat een medische degradatie is. Alsof het niet logisch is dat een lichaam dat maandenlang door pijn geteisterd wordt, niet ook de geest daarin meesleept.
Het falen van het medische protocol
Het huidige medische handelen is vaak krankzinnig precies omdat lichaam/geest zo netjes gescheiden zijn. De orthopeed diagnostiseert een prima heup. De psycholoog constateert een teveel aan stress. De patiënt treft niemand die hem als een geheel organisme ziet. Uitkomst: eindeloze doorverwijzingen, frustratie, medical shopping en pijn die vaak chronisch blijft.
Pijn is mede gerelateerd aan de omgeving
Pijn ontstaat niet alleen in je organisme, maar laveert tussen lichaam, brein en omgeving. Werkdruk, burn-out, bestaansonzekerheid, eenzaamheid: ze worden niet vergoed door de zorgverzekeraar, maar ze kruipen wel in het zenuwstelsel. Wie pijn behandelt zonder maatschappelijke context, behandelt de patiënt niet werkelijk. Artsen zouden veel meer kunnen, - veel meer moeten samenwerken met bijv. psychologen, fysiotherapeuten.
Tijd voor multidisciplinaire integratie
Geen nieuwe pillen, maar totaal anders denken. Multidisciplinair, ja echt. Geen schaamlap maken van die samenwerking, maar vanuit de erkenning dat psyche en soma één systeem zijn. Dat luisteren soms effectiever is dan snijden. Dat pijn geen vijand is, maar een veel bredere medische boodschap, - al te lang genegeerd.
Conclusie
Zolang we vasthouden aan het dualisme, blijven we falen. Niet omdat artsen onbekwaam zijn, maar omdat het behandelingsmodel verkeerd is. Pijnbehandeling vraagt om symbiose.
Reactie plaatsen
Reacties